Tôi sẽ làm đến khi không thể làm được nữa
Khởi đầu từ một ý tưởng của năm sinh viên tại Hòa Lạc, từng nhận những công việc quay video với thiết bị có sẵn, tự thuê căn phòng nhỏ làm nơi sản xuất nội dung, Mai Đức Anh đã mang cái tên 5Bit đi cùng mình qua nhiều năm. Đến năm 2022, 5Bit Agency chính thức bước vào một hành trình mới. Với Đức Anh, khởi nghiệp không bắt đầu bằng một kế hoạch hoàn hảo, mà bằng việc dám làm từ những thứ rất nhỏ, chấp nhận trả giá để học và kiên trì đưa doanh nghiệp tiến đến những bài toán lớn hơn.
Mai Đức Anh là cựu sinh viên K11, Trường Đại học FPT. Bắt đầu với ngành Kỹ thuật phần mềm trước khi chuyển hướng sang lĩnh vực kinh doanh và marketing, quãng thời gian ở Hòa Lạc của Đức Anh không chỉ là những năm tháng học tập mà còn là nơi một ý tưởng kinh doanh đầu tiên được hình thành.
Điều đặc biệt là câu chuyện về 5Bit không bắt đầu sau ngày tốt nghiệp.
Nó bắt đầu ngay trong trường.
Một cái tên được giữ lại từ thời sinh viên
Khoảng năm 2017, tại tầng một khu ký túc xá ở Hòa Lạc, Đức Anh cùng bốn người bạn ngồi lại với mong muốn tạo ra một đội ngũ làm media. Năm con người trở thành một phần cảm hứng cho cái tên 5Bit, đồng thời gắn với ý tưởng về những yếu tố tạo nên một “thế giới marketing”, từ media, design, advertising đến yếu tố mà Đức Anh cho rằng quan trọng nhất: con người.
Ban đầu, nhóm thử sức với YouTube, sản xuất video và những hình thức nội dung còn khá mới vào thời điểm đó. Khi thị trường bắt đầu xuất hiện nhu cầu thuê các đội nhóm bên ngoài thực hiện video, Đức Anh cùng các cộng sự cũng nhận những hợp đồng đầu tiên.
Không có studio chuyên nghiệp hay một hệ thống thiết bị lớn, nhóm sử dụng những gì mình đang có. Đức Anh vẫn nhớ những chuyến đi liên tục giữa Hà Nội và Hòa Lạc cùng chiếc Sony A6000 để quay cho khách hàng. Một trong những khách hàng đầu tiên là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dược phẩm.
Có được khoản tiền đầu tiên từ công việc sản xuất nội dung, nhóm tiếp tục thuê một căn phòng gần khu vực Hòa Lạc, dựng phông xanh và thử nghiệm nhiều định dạng khác nhau. Từ video, review mỹ phẩm đến affiliate marketing, những thứ ngày nay đã trở nên quen thuộc từng là các thử nghiệm mà nhóm sinh viên bắt tay thực hiện từ năm 2017.
Đức Anh khi ấy chưa biết 5Bit sau này sẽ trở thành một công ty như thế nào. Điều rõ ràng nhất chỉ là mong muốn được làm.
Khi những thành viên ban đầu dần lựa chọn những con đường khác nhau, kế hoạch xây dựng một công ty media cũng tạm thời không thể tiếp tục theo hình dung ban đầu. Nhưng Đức Anh không bỏ cái tên đã tạo ra. Địa chỉ email của 5Bit từ những ngày đầu vẫn được giữ lại suốt nhiều năm.
Ý tưởng có thể tạm dừng, nhưng chưa bao giờ thực sự biến mất.
Đi làm để học cách một agency vận hành
Sau những trải nghiệm đầu tiên, Đức Anh tiếp tục vừa học vừa đi làm. Có giai đoạn, mỗi ngày là hành trình Hà Nội – Hòa Lạc để cân bằng giữa giảng đường và công việc.
Đức Anh từng trải nghiệm nhiều vị trí khác nhau trong môi trường agency và doanh nghiệp, từ công việc sáng tạo đến digital marketing. Thay vì xem quãng thời gian ấy là sự gián đoạn của 5Bit, chính những trải nghiệm đó lại giúp một sinh viên từng làm mọi thứ theo bản năng dần hiểu hơn về thị trường, khách hàng và cách một tổ chức vận hành.
Đến năm 2022, sau khi hoàn thành việc học, cái tên được giữ từ năm 2017 một lần nữa trở lại.
Ngày 12/8/2022, 5Bit Agency chính thức bước vào giai đoạn hoạt động dưới hình hài một doanh nghiệp.
Khởi đầu lần thứ hai vẫn không hào nhoáng.Đức Anh bắt đầu với một đội ngũ rất nhỏ và số vốn hạn chế. Văn phòng đầu tiên là một căn phòng thuê với điều kiện còn đơn sơ. Từ đó, đội ngũ nhận những công việc sản xuất TikTok, có thời điểm bắt đầu bằng những clip với mức ngân sách chỉ vài trăm nghìn đồng.
Nhìn lại điểm xuất phát ấy, Đức Anh không né tránh việc 5Bit từng bắt đầu rất nhỏ. Ngược lại, đó chính là phần quan trọng trong cách nhà sáng lập này nhìn về hành trình của mình.
“5Bit đi từ quay TikTok 500 nghìn một clip đến một agency có thể làm IMC. Tôi nghĩ mình đi từ gốc rễ, từ những thứ nhỏ nhất lên đến tầng cao hơn.”
Không muốn mãi là một agency “bé bé”
Điểm khác biệt trong tư duy của Đức Anh xuất hiện từ một bài toán khá đơn giản.
Nếu một agency chỉ liên tục bán những sản phẩm giá trị nhỏ, số lượng công việc phải thực hiện sẽ ngày càng lớn nhưng giới hạn tăng trưởng vẫn còn đó. Với Đức Anh, mục tiêu không phải chỉ kiếm được tiền từ từng dự án, mà là làm sao để doanh nghiệp đủ năng lực phục vụ những khách hàng ngày càng lớn hơn.
Điều đó đồng nghĩa với việc 5Bit Agency phải liên tục nâng tiêu chuẩn của chính mình.
Thay vì chỉ nhìn vào lợi nhuận trước mắt, có những giai đoạn Đức Anh chấp nhận làm những dự án với biên lợi nhuận rất thấp, thậm chí chịu lỗ, để đội ngũ được tiếp xúc với yêu cầu cao hơn và nâng năng lực sản xuất.
Có những dự án khiến đội ngũ làm việc liên tục đến rạng sáng trong nhiều ngày. Cũng có thời điểm Đức Anh, dù đã là người đứng đầu agency, vẫn trực tiếp tham gia sản xuất như một thành viên trong ê-kíp.
Không phải lựa chọn nào trong số đó cũng đúng về mặt kinh doanh. Nhưng với Đức Anh, chúng đem lại một thứ khác: kinh nghiệm thực chiến.
Từng bước, 5Bit chuyển từ những công việc sản xuất nội dung nhỏ sang những bài toán lớn hơn, từ TikTok đến production và sau đó là truyền thông tích hợp.
Đức Anh gọi cách đi ấy rất đơn giản: đi từ dưới lên.
Mỗi khách hàng là một cơ hội để làm khó hơn một chút. Mỗi dự án là một bước để portfolio đủ sức đưa 5Bit đến nhóm khách hàng tiếp theo.
“Tôi sẽ làm đến khi không thể làm được nữa”
Khởi nghiệp đồng nghĩa với rất nhiều thời điểm phải tự hỏi liệu mình có đang đi đúng hướng.
Nhưng nếu có một đặc điểm Đức Anh tự nhận về mình, đó là sự “lì”.
Đằng sau vẻ ngoài có phần thoải mái là niềm tin rất mạnh vào điều mình lựa chọn. Từ những ngày đầu gây dựng lại 5Bit, Đức Anh từng nói với một cộng sự rằng mình sẽ tiếp tục cho đến khi thực sự không còn khả năng đi tiếp.
“Tôi luôn tin rằng mình sẽ làm được. Tôi từng nói rằng mình sẽ làm ở đây đến khi nào không thể tiếp tục được nữa thì mới thôi.”
Niềm tin ấy cũng khiến Đức Anh không đặt mục tiêu cho 5Bit dừng lại ở quy mô một agency nhỏ.
Thay vì hỏi mỗi tháng có thể kiếm được bao nhiêu, câu hỏi được đặt ra là: làm thế nào để nhanh nhất trở thành một doanh nghiệp đủ khả năng phục vụ những khách hàng lớn?
Đó cũng là lý do công ty từng chấp nhận đánh đổi lợi nhuận ngắn hạn để lấy năng lực, kinh nghiệm và cơ hội bước vào những sân chơi lớn hơn.
Khi founder phải học cách không chỉ biết “làm”
Nếu những năm đầu của 5Bit là câu chuyện về làm nghề, càng về sau Đức Anh càng nhận ra một doanh nghiệp không thể lớn lên chỉ nhờ việc founder làm thật nhiều.
Bài học khó hơn nằm ở con người.
Thời gian đầu, Đức Anh tuyển những người trẻ, làm việc với nhau bằng tinh thần gần như những người bạn cùng chiến đấu. Mô hình ấy đem lại năng lượng nhưng cũng dần bộc lộ hạn chế khi tổ chức phát triển.
Từ những lựa chọn nhân sự chưa phù hợp cho đến cách phân công và quản trị còn cảm tính, Đức Anh thừa nhận mình đã phải trả nhiều “học phí” để hiểu rằng một người giỏi chuyên môn chưa chắc đã là một người quản lý phù hợp; một tập thể thân thiết cũng chưa chắc tự nhiên trở thành một tổ chức vận hành hiệu quả.
Đó là bước chuyển lớn trong hành trình của một founder: từ tư duy “cứ làm thật nhiều thì công ty sẽ lớn” sang việc quan tâm đến hệ thống, quy trình và lựa chọn đúng người.
Nếu trước đây Đức Anh có thể trực tiếp cầm máy, dựng sản phẩm hay lao vào giải quyết từng dự án, thì khi 5Bit phát triển, bài toán không còn là một người có thể làm được bao nhiêu.
Bài toán là một tổ chức có thể đi được bao xa.
Hành trình vẫn đang tiếp tục
Từ một nhóm năm sinh viên ngồi với nhau tại Hòa Lạc năm 2017 đến một doanh nghiệp chính thức vận hành từ năm 2022, câu chuyện của 5Bit không đi theo một đường thẳng.
Có những lúc dự án dừng lại. Có những năm Đức Anh lựa chọn đi làm cho các doanh nghiệp khác. Có những dự án phải chấp nhận thua lỗ để đổi lấy kinh nghiệm. Và cũng có những quyết định về con người khiến một founder phải nhìn lại chính cách mình điều hành doanh nghiệp.
Nhưng cái tên được tạo ra từ thời sinh viên vẫn ở đó.
Với Đức Anh, điều đáng nhớ nhất có lẽ không nằm ở việc bắt đầu bằng bao nhiêu vốn hay văn phòng đầu tiên rộng đến đâu. Đó là việc một ý tưởng rất nhỏ của tuổi sinh viên đã được giữ đủ lâu để một ngày có thể trở thành một doanh nghiệp thực sự.
Từ những clip vài trăm nghìn đồng đến mục tiêu xây dựng một hệ sinh thái gồm agency, studio và production, hành trình của 5Bit vẫn chưa dừng lại.
Và nếu phải rút ra một điều từ hành trình ấy dành cho những người trẻ đang nghĩ về khởi nghiệp, câu chuyện của Mai Đức Anh cho thấy rằng điểm bắt đầu đôi khi không cần quá lớn.
Một chiếc máy quay có sẵn. Một căn phòng nhỏ. Một vài người bạn. Một khách hàng đầu tiên.
Quan trọng hơn cả là sau lần thử đầu tiên, người bắt đầu có đủ kiên trì để tiếp tục đi hay không.
Bởi như cách Đức Anh đã đưa 5Bit đi trong gần một thập kỷ kể từ ý tưởng ban đầu: bắt đầu từ gốc rễ, làm những điều nhỏ nhất thật tốt, rồi từng bước tìm đường đi lên những tầng cao hơn.
