Từ giảng đường FPT đến hành trình dùng công nghệ bảo vệ từng nhịp thở

Từ một sinh viên Kỹ thuật phần mềm đến nhà sáng lập startup công nghệ môi trường, hành trình của Vũ Hải Nam không bắt đầu bằng mong muốn trở thành một doanh nhân nổi tiếng. Hành trình ấy bắt đầu từ một câu hỏi rất đời thường: Công nghệ có thể làm gì để con người được sống và làm việc trong một môi trường an toàn hơn?

Trong “vũ trụ” của Trường Đại học FPT, mỗi cựu sinh viên lựa chọn một quỹ đạo riêng. Có người tiếp tục đi sâu vào nghiên cứu, có người phát triển sự nghiệp tại các tập đoàn lớn, cũng có người lựa chọn khởi nghiệp để biến những dòng mã thành sản phẩm phục vụ cộng đồng.

Với Vũ Hải Nam, quỹ đạo ấy đi từ giảng đường Trường Đại học FPT đến lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, từ những công ty phần mềm đến các nhà máy, trường học và không gian làm việc – nơi chất lượng không khí có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của hàng triệu người.

Những năm tháng đặt nền móng tại Trường Đại học FPT

Sinh năm 1990, Vũ Hải Nam là cựu sinh viên khóa K4, ngành Kỹ thuật phần mềm, Trường Đại học FPT Hà Nội. Nam tốt nghiệp năm 2012 với GPA 8,45/10.

Ngay từ thời sinh viên, Nam đã mong muốn một ngày nào đó có thể tạo ra sản phẩm của riêng mình. Tuy nhiên, thay vì bắt đầu khởi nghiệp ngay sau khi ra trường, Nam lựa chọn đi làm tại các doanh nghiệp phần mềm để tích lũy kiến thức, kinh nghiệm và các mối quan hệ cần thiết.

Quyết định này thể hiện một góc nhìn khá thực tế: một ý tưởng tốt chưa đủ để tạo nên một doanh nghiệp. Người sáng lập còn cần hiểu công nghệ, thị trường, khách hàng và cách vận hành một sản phẩm trong môi trường thực tế.

Quá trình làm việc tại các công ty outsourcing giúp Nam tiếp xúc với nhiều dự án, công nghệ và tiêu chuẩn quốc tế khác nhau. Đây cũng là khoảng thời gian Nam học cách liên tục cập nhật kiến thức, thích nghi với yêu cầu mới và xây dựng những hệ thống có khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của khách hàng nước ngoài.

Nhìn lại quãng thời gian tại trường, Nam từng chia sẻ: “Chính những năm tháng ở ĐH FPT đã giúp mình tự tin hơn khi giao tiếp trước đám đông.”

Không chỉ có kiến thức chuyên môn, môi trường học tập còn giúp Nam hình thành khả năng lắng nghe, bày tỏ quan điểm, sử dụng tiếng Anh và làm việc trong môi trường quốc tế. Sau khi tốt nghiệp, cộng đồng cựu sinh viên FPT tiếp tục trở thành một mạng lưới để các thành viên kết nối, trao đổi kinh nghiệm và hỗ trợ nhau trong hoạt động kinh doanh.

Từ một sự cố đến câu hỏi khởi nghiệp

Bước ngoặt trong hành trình của Vũ Hải Nam xuất hiện vào năm 2015, khi một công ty trong tòa nhà nơi Nam làm việc xảy ra sự cố cháy.

Dù sự việc không gây thiệt hại nghiêm trọng, nó khiến Nam đặt ra một câu hỏi: Liệu có thể xây dựng một hệ thống liên tục theo dõi môi trường và cảnh báo sớm những nguy cơ trước khi khủng hoảng xảy ra hay không?

Từ câu hỏi đó, Nam bắt đầu tìm hiểu về mạng lưới cảm biến, dữ liệu môi trường, trí tuệ nhân tạo và máy học. Nam nhận ra rằng công nghệ không chỉ được dùng để tạo ra những phần mềm tiện lợi, mà còn có thể giúp phát hiện rủi ro, bảo vệ sức khỏe người lao động và cải thiện môi trường làm việc.

Ý tưởng về tMonitor dần được hình thành.

Đây là hệ thống kết hợp phần cứng và phần mềm, sử dụng công nghệ AIoT – sự kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo và Internet vạn vật – để thu thập, giám sát và phân tích dữ liệu chất lượng không khí theo thời gian thực.

Hệ thống có khả năng theo dõi 13 chỉ số liên quan đến bụi, khí độc hại và điều kiện môi trường như nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng. Khi phát hiện chỉ số bất thường, tMonitor có thể cảnh báo và hỗ trợ kích hoạt các kịch bản ứng phó phù hợp.

Điểm đáng chú ý là sản phẩm không dừng lại ở việc “đo không khí”. Mục tiêu lớn hơn của đội ngũ là biến dữ liệu thành những cảnh báo có giá trị, giúp doanh nghiệp chủ động phòng ngừa rủi ro và bảo vệ người lao động.

Lựa chọn giữa nghiên cứu và hành động

Trong quá trình phát triển chuyên môn, Vũ Hải Nam chủ yếu tự học về trí tuệ nhân tạo và máy học. Nam còn xây dựng cộng đồng Machine Learning for Software Engineers trên GitHub nhằm chia sẻ lộ trình tự học cho các kỹ sư phần mềm. Theo số liệu từng được công bố, cộng đồng này đã thu hút hơn 25.000 thành viên trên thế giới.

Nam cũng đứng trước cơ hội tiếp tục con đường học tiến sĩ về AI tại Mỹ. Tuy nhiên, Nam lựa chọn tạm dừng việc học để tập trung phát triển tMonitor.

Đó không phải là quyết định từ bỏ việc học. Ngược lại, hành trình khởi nghiệp buộc Nam phải học nhiều hơn: từ công nghệ, phần cứng, môi trường đến tài chính, kinh doanh và cách tìm hiểu nhu cầu khách hàng.

Với Nam, giá trị của tri thức không chỉ nằm trong nghiên cứu mà còn ở khả năng giải quyết một vấn đề cụ thể trong đời sống. Một sản phẩm công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng chỉ thực sự có ý nghĩa khi chạm tới nhu cầu của con người.

Quan niệm “Luôn luôn học hỏi, việc học là trọn đời” vì thế trở thành một phần xuyên suốt trong hành trình của Nam.

Từ sản phẩm công nghệ đến giá trị cộng đồng

Phát triển một startup vừa làm phần mềm, vừa nghiên cứu phần cứng và giải quyết bài toán môi trường là con đường không dễ dàng.

Ở giai đoạn đầu, đội ngũ tMonitor chủ yếu gồm những người có nền tảng công nghệ thông tin. Khi bước sang lĩnh vực phần cứng và môi trường, họ phải học thêm nhiều kiến thức mới, thử nghiệm liên tục và tìm đến sự tư vấn của các chuyên gia.

Thay vì cố gắng tự mình giải quyết mọi việc, Vũ Hải Nam lựa chọn tập trung vào thế mạnh của bản thân và chủ động tìm người có chuyên môn cho những phần còn thiếu. Tư duy ấy giúp đội ngũ từng bước hoàn thiện sản phẩm, thay vì để sự tự tin về kỹ thuật che khuất nhu cầu thực tế của khách hàng.

Nỗ lực này đã mang lại cho tMonitor nhiều dấu ấn: vô địch khu vực châu Á – Thái Bình Dương tại IBM Watson Build, danh hiệu Sao Khuê, Top 50 AI Startup toàn cầu, giải thưởng đóng góp cho cộng đồng tại OpenBusinessCouncil và giải Nhất Startup Wheel 2021.

Tuy nhiên, ý nghĩa lớn nhất trong hành trình của Nam không chỉ nằm ở những giải thưởng.

Khi được hỏi vì sao không ưu tiên những thị trường quốc tế đã quen thuộc hơn với giải pháp quan trắc không khí, Nam từng khẳng định đội ngũ muốn giải quyết trước những vấn đề đang diễn ra tại Việt Nam: “Chúng tôi là người Việt, phải giải quyết tối ưu các vấn đề đang xảy ra cho người Việt trước hết.”

Đó cũng là cách Vũ Hải Nam định nghĩa tinh thần khởi nghiệp: bắt đầu từ một vấn đề có thật, kiên trì tìm cách giải quyết và tạo ra tác động tích cực cho cộng đồng.

Một quỹ đạo mang tinh thần FPT

Hành trình của Vũ Hải Nam không phải câu chuyện về một ý tưởng bất ngờ dẫn thẳng tới thành công. Đó là quá trình tích lũy qua nhiều năm: học tập tại Trường Đại học FPT, làm việc trong ngành phần mềm, tự học trí tuệ nhân tạo, xây dựng cộng đồng, thử nghiệm sản phẩm và bước vào những lĩnh vực hoàn toàn mới.

Những lựa chọn tưởng như rời rạc ấy cuối cùng lại kết nối với nhau, tạo thành một hành trình thống nhất: dùng công nghệ để giải quyết vấn đề của con người.

Câu chuyện của Nam cũng mang nhiều nét đặc trưng của thế hệ sinh viên FPT: sẵn sàng bước ra khỏi vùng an toàn, không ngại học điều mới, làm việc trong môi trường quốc tế nhưng vẫn hướng năng lực của mình về những bài toán tại Việt Nam.

Hai mươi năm của Trường Đại học FPT được tạo nên không chỉ bởi những cột mốc của nhà trường, mà còn bởi hành trình của từng sinh viên sau khi rời giảng đường.

Trong hành trình ấy, Vũ Hải Nam đã lựa chọn một quỹ đạo riêng – từ những dòng mã vô hình đến một sản phẩm có thể góp phần bảo vệ từng nhịp thở. Và có lẽ, đó chính là ý nghĩa đẹp nhất của công nghệ: không chỉ tạo ra tương lai, mà còn làm cho cuộc sống hôm nay trở nên tốt đẹp hơn.