Khi lợi thế nằm ở giao điểm giữa kinh doanh và công nghệ
Từng chuyển khỏi ngành Công nghệ thông tin vì nhận thấy bản thân phù hợp với kinh tế hơn, Nguyễn Đức Thịnh sau đó lại lựa chọn xây dựng sự nghiệp trong lĩnh vực AI. Từ những ngày phải cố gắng theo kịp các cuộc trao đổi đầy thuật ngữ kỹ thuật, cựu sinh viên Trường Đại học FPT từng bước tìm thấy lợi thế riêng tại giao điểm giữa kinh doanh và công nghệ. Hai năm liên tiếp được VNPT AI vinh danh cùng học bổng 100% học phí chương trình thạc sĩ tại Đài Loan là kết quả của một hành trình không đi theo đường thẳng nhưng luôn có mục tiêu rõ ràng.
Một lần chuyển ngành để hiểu bản thân
Ít người biết rằng khi mới bước vào Trường Đại học FPT, lựa chọn đầu tiên của Nguyễn Đức Thịnh - Cựu sinh viên Khoá 14 không phải Kinh doanh quốc tế mà là Công nghệ thông tin. Trong bối cảnh làn sóng công nghệ phát triển mạnh, cậu cũng muốn thử sức với một lĩnh vực được đánh giá có nhiều cơ hội. Tuy nhiên, sau một học kỳ, Thịnh nhận thấy năng lực và sở thích của mình phù hợp với kinh tế hơn nên quyết định chuyển ngành.
Đây không phải lựa chọn dễ dàng, nhưng lại là lần đầu tiên cậu chủ động dừng lại để tìm hiểu mình thực sự phù hợp với điều gì. Việc được chuyển ngành ngay trong quá trình học cũng mở ra cơ hội bắt đầu lại mà không phải rời khỏi môi trường FPTU.
Dù chuyển sang Kinh doanh quốc tế, cậu chưa hoàn toàn tách khỏi công nghệ. Chương trình học cung cấp kiến thức tương đối rộng về cách doanh nghiệp vận hành, từ tài chính, kế toán, nhân sự, marketing đến chuỗi cung ứng. Đặc biệt, môn Quản lý hệ thống thông tin giúp cậu nhận ra kinh doanh và công nghệ không phải hai lĩnh vực tách biệt. Công nghệ chỉ thực sự có giá trị khi giải quyết được một nhu cầu cụ thể trong hoạt động của doanh nghiệp.
Nhận thức ấy sau này trở thành “chiếc cầu” đưa cậu quay lại lĩnh vực từng rời khỏi, nhưng bằng một vai trò phù hợp hơn.
Mục tiêu du học từ một xuất phát điểm chưa nhiều lợi thế
Những năm đầu đại học của Thịnh không bắt đầu bằng một hồ sơ nổi bật. Kết quả thi đầu vào chưa cao, một số môn tự nhiên ở cấp ba cũng không phải thế mạnh. Trình độ tiếng Anh khi ấy chưa đủ tốt để cậu tự tin nghĩ mình có thể cạnh tranh một suất học bổng nước ngoài. Điều kiện gia đình cũng không cho phép lựa chọn du học hoàn toàn bằng tài chính cá nhân.
Bước ngoặt đến vào năm hai, khi cậu được học với thầy Hùng, một giảng viên từng có thời gian học tập tại Việt Nam, Israel và Đài Loan. Câu chuyện của thầy khiến cậu bắt đầu hình dung nghiêm túc về con đường học tập ở nước ngoài.
“Từ thời điểm đó, mình đặt ra mục tiêu sẽ đi du học. Gia đình không quá khá giả nên mình xác định chỉ đi khi có thể xin được học bổng”, Thịnh chia sẻ.
Mục tiêu được đặt ra khi cậu chưa chắc bản thân có đủ năng lực để thực hiện. Tuy nhiên, thay vì chờ đến khi trở thành một ứng viên hoàn hảo, cậu bắt đầu xây dựng hồ sơ từ những việc mình có thể làm.
Bên cạnh học tập, Thịnh tham gia câu lạc bộ tranh biện tại FPTU để rèn luyện khả năng trình bày, lập luận và phản biện. Sau một năm, cậu trở lại trường cấp ba và thành lập một câu lạc bộ tương tự, đồng hành cùng các học sinh trong khoảng ba năm. Hoạt động này không chỉ tạo thêm môi trường phát triển ngoài giờ học mà còn giúp nhiều thành viên cải thiện tư duy logic và mở rộng kiến thức xã hội.
Cậu cũng tích cực tham gia nghiên cứu, đóng góp vào các công bố quốc tế, đồng thời thử sức với những dự án và cuộc thi khởi nghiệp. Các trải nghiệm thực tiễn lẫn học thuật dần trở thành những mảnh ghép quan trọng trong hồ sơ du học sau này.
Trở lại với công nghệ bằng một con đường khác
Đến những năm cuối đại học, cậu nhận ra kiến thức Kinh doanh quốc tế mang lại nền tảng đa dạng nhưng bản thân vẫn cần một chuyên môn cụ thể để bắt đầu sự nghiệp. Từ đó, Thịnh chủ động học thêm một khóa về Business Analysis trong lĩnh vực công nghệ thông tin và sau đó làm việc khoảng một năm ở vị trí BA IT.
Quá trình chuyển từ nền tảng kinh tế sang công nghệ không diễn ra dễ dàng. Trong các cuộc họp chuyên môn, nhiều thuật ngữ kỹ thuật xuất hiện cùng lúc khiến cậu có cảm giác mình không theo kịp nội dung trao đổi. Khoảng cách kiến thức với những đồng nghiệp được đào tạo bài bản về IT đôi khi trở thành áp lực.
“Khi một người từ nền tảng kinh tế chuyển sang công nghệ, có rất nhiều kiến thức mới đổ dồn lên cùng lúc. Trong các cuộc họp kỹ thuật, có những khái niệm mình chưa hiểu và cảm giác như mình không theo kịp mọi người”, cậu nhớ lại.
Để vượt qua giai đoạn này, Thịnh buộc phải chủ động học liên tục, đặt câu hỏi và tìm cách hiểu bản chất của từng vấn đề. Sự hỗ trợ từ những đồng nghiệp giàu kinh nghiệm cũng giúp cậu từng bước tiếp cận các dự án thực tế, từ quan sát cách làm đến tự đảm nhận những công việc đầu tiên.
Nền tảng kinh tế từng khiến cậu gặp bất lợi về kiến thức kỹ thuật, nhưng cũng dần trở thành lợi thế riêng. Việc được học về nhiều bộ phận trong doanh nghiệp giúp cậu hiểu rằng yêu cầu công nghệ thường bắt đầu từ những khó khăn trong vận hành và kinh doanh.
Cậu không cần trở thành một kỹ sư lập trình để làm việc trong lĩnh vực công nghệ. Vị trí phù hợp nhất là người có thể hiểu nhu cầu của khách hàng, phân tích bài toán kinh doanh và kết nối nhu cầu ấy với đội ngũ phát triển giải pháp.
Hai dấu mốc tại VNPT AI
Đầu năm 2024, Thịnh gia nhập VNPT AI. Trong môi trường quy tụ nhiều nhân sự trẻ có nền tảng chuyên môn tốt, cậu phải liên tục học hỏi để theo kịp tốc độ công việc và đáp ứng yêu cầu của các dự án.
Cùng năm, cậu tham gia tư vấn triển khai giải pháp định danh điện tử và xác thực sinh trắc học cho Kookmin Bank Hà Nội. Giải pháp có thể được hình dung qua những thao tác quen thuộc như chụp giấy tờ tùy thân, xác thực khuôn mặt khi mở tài khoản ngân hàng hoặc kiểm tra sinh trắc học trước khi thực hiện giao dịch.
Đằng sau các thao tác tưởng chừng đơn giản là quá trình nghiên cứu nhu cầu, phối hợp giữa khách hàng với đội ngũ kỹ thuật, đồng thời bảo đảm giải pháp phù hợp với hoạt động thực tế. Những nỗ lực trong năm đầu tiên giúp Thịnh trở thành một trong hai nhân sự được trao danh hiệu Most Promising Young Individual of VNPT AI 2024.
Sang năm 2025, cậu tiếp tục tham gia những dự án có quy mô và trách nhiệm lớn hơn, trong đó có dự án triển khai kho dữ liệu sinh trắc học cho LPBank. Với những đóng góp trong quá trình tư vấn giải pháp, cậu được ghi nhận với danh hiệu Excellent in AI Solution Consulting of VNPT AI 2025.
Hai danh hiệu không khiến cậu chịu thêm quá nhiều áp lực từ bên ngoài. Áp lực lớn nhất chủ yếu đến từ mong muốn hoàn thành dự án thật tốt và mang đến sự hài lòng cao nhất cho khách hàng.
“Sau rất nhiều cố gắng và nỗ lực, mình cảm thấy vinh dự khi những công sức của bản thân đã có được sự ghi nhận xứng đáng. Nhưng mình cũng nghĩ bản thân có một phần may mắn, bởi xung quanh mình là những đồng nghiệp rất xuất sắc”, Thịnh bày tỏ.
Học bổng 100% và mục tiêu được theo đuổi suốt nhiều năm
Sau bốn năm học tại FPTU và gần bốn năm tích lũy kinh nghiệm làm việc, cậu nhận học bổng 100% học phí cho chương trình thạc sĩ tại một trường đại học ở Đài Loan.
Hồ sơ của Thịnh không được xây dựng bằng việc cố gắng trở nên xuất sắc ở mọi mặt. GPA 8,3 là kết quả tốt nhưng theo cậu vẫn chưa phải mức nổi bật nhất so với nhiều sinh viên cùng khóa. Thay vào đó, cậu lựa chọn phát triển những thế mạnh riêng, gồm kinh nghiệm nghiên cứu, bài báo quốc tế, hoạt động cộng đồng và kinh nghiệm tư vấn trong lĩnh vực công nghệ.
“Một bộ hồ sơ không nhất thiết phải xuất sắc ở tất cả các yếu tố. Điều quan trọng là nhận ra điểm mạnh của mình và xây dựng hồ sơ theo chiến lược riêng”, cậu cho biết.
Với Thịnh, học bổng không chỉ là một thành tích mới. Đó là kết quả của mục tiêu đã được đặt ra từ năm hai, vào thời điểm bản thân còn thiếu tự tin và cảm thấy mình đang ở phía sau nhiều bạn bè.
“Có những lúc mình cảm thấy mục tiêu của mình ở rất xa, để chạm tới gần như là không tưởng. Vì vậy, nhìn lại chặng đường khi đã đạt được điều mình mong muốn, với mình đó giống như một điều kỳ diệu. Dù bản thân có những khuyết điểm, không có nghĩa là mình không thể đạt được ước mơ”, cậu chia sẻ.
Trong thời gian học thạc sĩ, Thịnh dự định tiếp tục tham gia các dự án, business case mang tính ứng dụng, đồng thời duy trì hoạt động nghiên cứu. Sau khi tốt nghiệp, cậu để ngỏ cả hai lựa chọn: trở lại môi trường doanh nghiệp hoặc tiếp tục theo học tiến sĩ.
Nhìn lại hành trình từ Công nghệ thông tin sang Kinh doanh quốc tế, rồi trở lại làm BA IT và tư vấn ứng dụng AI, cậu không xem những lần thay đổi là biểu hiện của sự thiếu nhất quán. Mỗi trải nghiệm đều giúp cậu hiểu thêm về điểm mạnh, sở thích và vị trí phù hợp với mình.
Thay vì đưa ra một công thức chung, Thịnh khuyến khích sinh viên chủ động thử sức với những lĩnh vực mình quan tâm. Trải nghiệm thực tế sẽ giúp mỗi người biết mình phù hợp với điều gì, muốn gắn bó lâu dài với con đường nào và khi nào cần thay đổi.
“Đừng tự ti vì mình chưa giỏi hoặc còn nhiều khuyết điểm. Hãy mạnh dạn đặt mục tiêu, chủ động học hỏi và kiên trì theo đuổi mục tiêu đó. Nếu chưa biết mình phù hợp với điều gì, hãy cho bản thân cơ hội trải nghiệm.”
Bởi ngành học có thể là điểm bắt đầu, nhưng không nhất thiết phải trở thành giới hạn của con đường phía trước.
