Rẽ hướng từ Toán sang Thiết kế, viết tiếp câu chuyện Việt Nam trên bản đồ quốc tế

Từng là học sinh chuyên Tự nhiên, ẵm giải Ba học sinh giỏi Toán cấp thành phố, Nguyễn Minh Luật từng nằm trong vùng an toàn mà gia đình và thầy cô đã định sẵn: một ngành học gắn liền với những con số và Công nghệ thông tin. Thế nhưng, Luật lại chọn rẽ hướng sang Thiết kế.  Quyết định đó từng khiến gia đình bất ngờ. Nhưng với Luật, sự tò mò từ nhỏ và thói quen tự hỏi "what if we do it in a very different way?" trước mỗi bài toán chính là la bàn dẫn lối. Thay vì đóng khung mình trong những con tính khô khan, anh dùng tư duy logic của dân toán để bóc tách bản chất của cái đẹp và sự trải nghiệm. 

Đứa trẻ giỏi Toán chọn rẽ sang Thiết kế

Luật từng là học sinh chuyên Tự nhiên, từng ẵm giải Ba học sinh giỏi Toán cấp thành phố. Ba mẹ, thầy cô, ai cũng đinh ninh cậu sẽ chọn Công nghệ thông tin hoặc một ngành gắn liền với những con số.

Luật lại chọn Thiết kế. Không phải vì mê "làm cho đẹp". Với anh, thiết kế là công cụ để hiểu cách mọi thứ vận hành, là tư duy giải quyết vấn đề trá hình dưới lớp vỏ thẩm mỹ. Gia đình bất ngờ là điều dễ hiểu - nhưng chính sự tò mò từ nhỏ, thói quen tự hỏi "what if we do it in a very different way?" trước mỗi bài toán, mới là thứ âm thầm dẫn lối cho quyết định đó.

Khi tiếng Việt bước ra đấu trường quốc tế

Bước ngoặt lớn nhất trong hành trình của Luật đến từ một lớp học 15 tuần tại Đại học Hongik (Hàn Quốc), dưới sự hướng dẫn của thầy Min Bon — cựu nhân viên Apple. Ban đầu, Luật chỉ định thiết kế font chữ tiếng Anh theo lối mòn. Nhưng một câu hỏi gợi mở từ người thầy đã thay đổi tất cả: "Tại sao em không localize nó cho tiếng Việt?"

Câu hỏi đó đẩy Luật vào một hành trình nghiên cứu miệt mài, tạo nên bộ font chữ độc bản và hệ thống nhận diện thương hiệu cho một bảo tàng Việt Nam. Dự án sau đó đã xuất sắc lọt Top 10% International Busan Design Award 2024 giữa hơn 1.000 thí sinh toàn cầu. Điều chinh phục giám khảo không chỉ là vẻ đẹp thuần túy, mà là cách hệ thống dấu phức tạp của tiếng Việt được tái hiện bằng một tư duy thiết kế hiện đại, mạch lạc.

Cú vấp mang tên "liều lĩnh"

Không phải lúc nào sự tò mò cũng đổi lại thành công ngay lập tức. Trong các cuộc thi như FPT Local Echo hay Thinking Journey Competition, Luật từng nhiều lần tự đưa mình vào thế khó khi áp dụng các công cụ và ngôn ngữ thiết kế hoàn toàn mới tự học vào giữa lúc deadline gắt gao. Kết quả là tiến độ chững lại và file lỗi liên tục.

Nhưng chính những lần "liều lĩnh" ấy đã dạy cho anh một bài học xương máu về ranh giới giữa thử nghiệm và thực thi: phần nào cốt lõi thì giữ an toàn bằng kỹ năng vững nhất, phần nào là điểm nhấn mới đem ra mạo hiểm.

Bước tiến tiếp theo đưa Luật xách ba lô sang Bali, gia nhập Apple Developer Academy. Tại đây, một sinh viên chuyên về UI/UX buộc phải va chạm trực tiếp với logic lập trình iOS và tự giải quyết các bài toán kỹ thuật. Môi trường này đã mài giũa cho anh ba khái niệm cốt lõi: Accessibility, Localization Design, và Human-Centered Design. Ở đó, Luật ngộ ra rằng tốc độ không phải là tất cả; biết đặt đúng câu hỏi "Ai đang bị bỏ lại phía sau khi sản phẩm này ra đời?" mới là thứ định nghĩa giá trị thực sự của công nghệ.

Từ Bali, một cách nhìn sản phẩm hoàn toàn khác

Nếu phải chọn một dấu mốc tự hào nhất, Luật không chọn tấm huy chương nào. Anh chọn khoảnh khắc xách ba lô sang Bali, gia nhập Apple Developer Academy.

Ở đó, một sinh viên UI/UX như anh buộc phải va chạm trực tiếp với logic lập trình iOS, tự tay giải những bài toán kỹ thuật, liên tục "re-learn" cách tư duy. Nhưng thứ thay đổi Luật không phải công nghệ mới — mà là một câu hỏi cũ được đặt lại: Ai đang bị bỏ lại phía sau khi sản phẩm này ra đời?

Bài học lớn nhất anh nhận ra về việc kiến tạo sản phẩm, đó là: Công nghệ không chỉ dừng lại ở việc bạn dùng AI để 'vibe-code' ra một cái app thật nhanh hay thật đẹp. Trong thời đại này, tốc độ không còn là tất cả. Điều quan trọng là mình phải biết đặt ra đúng câu hỏi.

Không cần đi tìm ngành lạ để bước ra vùng an toàn

Lời khuyên của Luật cho những ai đang hoang mang trước ngã rẽ nghề nghiệp khá ngược đời: đừng vội chạy đi tìm một lĩnh vực hoàn toàn xa lạ.

Hãy đào sâu ngay trong chính dự án hiện tại. Đang thiết kế một tấm poster? Thử hỏi làm sao để người dùng quét nó và mở ra một trải nghiệm tương tác trên web — và bạn đã tự bước sang một vùng kiến thức mới, mà không cần rời khỏi gốc rễ chuyên môn của mình.

Đó cũng là mô hình T-shape mà Luật theo đuổi: cắm rễ thật sâu ở một chuyên môn, rồi để sự tò mò dẫn dắt mình mở rộng sang những kỹ năng bổ trợ xung quanh.

Hành trình của Luật, từ một học sinh chuyên Toán đến một Apple Developer Academy Learner, không phải là câu chuyện của những chiếc cúp. Nó là câu chuyện về việc từ chối đóng khung mình — và để sự tò mò lớn hơn nỗi sợ.