hiệu ứng domino: một bàn tay trao – ngàn tay tiếp nối
Xoẹt.
Một phần tóc mình rơi xuống.
Lạo xạo.
Vụn bim bim đổ ụp lên đầu mình.
Láo nháo.
Tiếng cười giòn tan của một nhóm học sinh.
“Cậu ăn gì mà xinh vậy Chi.”
Mình khóc và khóc và khóc thật nhiều sau đó. Đấy là một lát cắt trong cuộc sống thời phổ thông của mình. Ngoài việc ngoại hình không ưa nhìn ra, mình còn lầm lì ít nói, và học hành cũng không giỏi giang gì. Có được bộ ba này trong tay, khó mà sinh tồn.
Những trải nghiệm này khiến mình ghét đến trường, hay đúng hơn là sợ hãi cảm giác đến trường. Liệu việc bắt nạt sẽ tiếp tục, liệu bạn bè có chơi với mình không, liệu nay có bị cô gọi lên bảng giải phương trình không. Những năm đầu tuổi “teen”, mình tưởng cuộc đời sẽ như vậy mãi – luôn trong thế bị động, sống trong sợ hãi, là nạn nhân của số phận.
Bất lực là vậy, nhưng mình vẫn lay lắt, cố gắng học – thứ duy nhất mà mình thấy có thể kiểm soát được. May mắn mình đỗ một môi trường cấp 3 tốt, nơi mà mọi người quá chú tâm học hành để có thể rảnh rỗi đi bắt nạt mình. Khổ nỗi, học lực của mình không tài nào theo kịp các bạn. Vậy là tiếp tục một chuỗi ngày bị tra tấn vì phải đối mặt với sự kém cỏi của bản thân, loay hoay, không biết phải bắt đầu từ đâu. Đỉnh điểm là khi mình khóc xin mẹ chuyển sang trường khác, trốn tránh thực tại.
Mình là một kẻ thất bại. Sợ hãi. Mình chọn bỏ chạy khi mọi thứ trở nên khó khăn.
Mà chuyển trường đâu có dễ đâu. Mẹ không đồng ý. Mình tiếp tục vật vã với các môn học. Mình vẫn ghét trường học, nhưng không phải vì bị bắt nạt nữa, mà do mình dốt. Tại sao lại phải học Toán, Văn, Anh, Sinh, Sử, Địa, Hoá… Một đống lý thuyết, một đống bài kiểm tra, để làm gì? Vô nghĩa.
…
Một thập kỷ sau, hiện mình đang là giáo viên dạy tiếng Anh. Hồi Đại học, mình tốt nghiệp một chuyên ngành khác và quyết định chuyển ngành nghề là một quyết định khó khăn, mang lại nhiều sự bất an. Không phải là "Liệu mình có thực sự thích nghề này không?" mà là "Liệu mình có đủ tốt để làm nghề này không?"
Trái ngành, trái nghề. Dù có cố gắng bù đắp kiến thức chuyên môn, có những hôm mà học sinh không xuất hiện hay không làm bài tập, hay có những hôm mà học sinh gian lận hay làm việc riêng trong lớp. Rồi ti tỉ những câu chuyện khác có thể khiến mình nản và ngờ vực khả năng của bản thân.
Nhưng mình không bỏ cuộc. Mình cắn răng, tiếp tục chiêm nghiệm, học thêm và mài giũa tay nghề. Vì mình nghĩ đến khoảnh khắc đấy – vào một tiết Toán 11 ở NTT (môn mình ghét nhất trần đời). Cô Phương gọi mình lên bảng, giải một phương trình dễ. Ừ thì dễ, nhưng mình dốt toán, nên không biết làm. Trong lúc đấy, các bạn ở dưới kêu mình xuống đi để mọi người còn lên làm bài. Chỉ có mỗi cô Phương bảo mình ở lại, giải cho xong đi đã. Rồi cô gợi ý từng bước một, để giúp mình tìm ra được đáp án. Sau một hồi loay hoay, cuối cùng cũng giải ra và cô vẫn cho mình điểm cộng của câu đó.
Mình về chỗ ngồi, và chui xuống gầm bàn khóc. 0,5 điểm cộng cũng không có gì to tát. Chỉ là, ngày hôm đó, lần đầu mình thấy có người kiên nhẫn, tin tưởng vào khả năng của mình đến vậy. Sau một chuỗi ngày dài kéo dài hàng năm trời vật lộn với việc học, chán ghét trường lớp, mình thấy một tia sáng.
Mang theo tia sáng nhỏ nhoi đó, mình dần thấy mục đích và quy luật logic trong những thứ mình học. Mọi kiến thức đều liên kết với nhau, rực rỡ sắc màu – Không hề vô nghĩa và nhàm chán. Từ năm lớp 11, gần như học kỳ nào mình cũng nhận được thưởng của trường vì có điểm tổng kết cao. Tốt nghiệp lớp 12, mình nhận phần thưởng cuối cùng của trường nhờ điểm thi Đại học cao, kèm với đó là học bổng toàn phần của trường Đại học FPT.
Cuộc đời mình thay đổi. Không đơn giản là vì mình đã từ học “dốt” thành học “giỏi”, mà là vì mình đã tự mắt chứng kiến cuộc sống của mình thay đổi. Từ cô bé với mái tóc lởm chởm dính đầy vụn bim bim, và một tương lai ảm đạm, tới một cô gái có thể lựa chọn bất cứ con đường nào mình muốn. Không còn bị động, không còn là nạn nhân của số phận. Tuy tâm lý lo sợ từ thuở bé vẫn hiện hữu, nhưng mình không để nó hạn chế những việc mình làm.
Tiếp tục nhiều năm sau đó, dù là trên Đại học, khi học Thạc sĩ trái ngành, hay khi đi làm, việc có thể khó, nhưng nếu đấy là việc mình muốn làm, mình sẽ trao cho bản thân sự kiên nhẫn, lòng kiên trì để làm đến cùng.
Cô Phương không phải là người duy nhất chìa tay, trao cho mình sự giúp đỡ. Càng về sau, mình lại càng gặp được nhiều quý nhân khác như vậy. Những người trao cho mình cơ hội, trao cho mình lời khuyên, trao cho mình sự trấn an về một tương lai tươi sáng. Chính vì cảm xúc biết ơn sâu đậm với tất cả những quý nhân mình đã gặp, mình lựa chọn cống hiến để trở thành cô Phương ở trong câu chuyện của ai đó, tiếp tục trao truyền tia sáng kia.
Khi các quân domino được xếp gần nhau, chỉ cần đẩy đổ quân đầu tiên, nó sẽ kéo theo quân tiếp theo. Cứ thế, các quân domino lần lượt đổ xuống.
Mình không phải người đầu tiên bắt đầu chuỗi domino này, nhưng mình đã, đang, và sẽ giúp nó tiếp tục. Và mình quyết định làm vậy bằng nghề dạy tiếng Anh. Mình mong học sinh của mình cũng sẽ tiếp tục giữ chuỗi bằng bất cứ con đường nào mà các em chọn.
Mình là Vũ Linh Chi, là cử nhân ngành Digital Marketing trường Đại học FPT, là thạc sĩ ngành Giảng dạy tiếng Anh trường Đại học Canberra, 9.0 IELTS. Một người bình thường muốn đóng góp một phần nhỏ bé để khiến cuộc sống của bạn, của mình, của con em chúng mình tốt hơn – dù chỉ là một chút.
