Làm sếp không phải là gánh team, mà là người không để ai bị bỏ lại phía sau
“Logic giúp mình ra quyết định, nhưng cảm xúc mới giúp mình hiểu được con người đứng sau quyết định đó. Làm nhân sự và làm quản lý, rốt cuộc là bài toán làm sao để giữ được một trái tim nóng nhưng vẫn bám sát những nguyên tắc thép.”
Khởi đầu là một kỹ sư phần mềm xuất thân từ Đại học FPT, dành trọn 6 năm thanh xuân làm Tester ở FSoft cho dự án của khách hàng Nhật Bản, thế nhưng Trần Thị Hồng Nhung (K4 ngành Kỹ thuật phần mềm) lại tìm thấy chân ái sự nghiệp ở vai trò quản trị nhân sự và co-founder của một công ty công nghệ. Hành trình 13 năm từ cô sinh viên năng nổ đến nữ quản lý bận rộn tại SabiTech là câu chuyện thú vị về một người sếp dùng sự mộc mạc và tinh thần Omotenashi của Nhật Bản để quản trị con người.
Từ tư duy của một Tester đến tinh thần “Omotenashi” trong nghề nhân sự
Năm 2011, một chuyến đi giao lưu ngắn ngày tại Đại học Bunkyo đã gieo vào lòng cô sinh viên Hồng Nhung tình yêu mãnh liệt với đất nước và con người Nhật Bản. Ra trường, Nhung bắt đầu sự nghiệp với vị trí Tester cho các dự án Nhật, những khách hàng vốn nổi tiếng là khó tính nhất. Thế nhưng, chính sự khó tính ấy lại mài giũa nên một Hồng Nhung cực kỳ kỷ luật, cô chia sẻ: “Nhiều người e ngại sự khó tính của khách hàng, nhưng chính cái khó đó lại mài giũa cho mình tính kỷ luật. Nghề Tester rèn cho mình thói quen lúc nào cũng phải tự hỏi: ‘Liệu có thể làm tốt hơn nữa không?’. Thay vì mang tâm lý làm đối phó cho xong việc, mình dần hình thành một tư duy: hôm nay mình làm thế này là tốt rồi, nhưng ngày mai chắc chắn vẫn sẽ có cách để làm tốt hơn nữa.”
Sau 6 năm gắn bó với các dòng code và lỗi phần mềm, cô quyết định rẽ hướng sự nghiệp. Từ kỹ thuật sang con người, từ FPT Software sang FPT Japan và rồi dừng chân ở mảng Tuyển dụng - Nhân sự. Từng giữ vị trí trợ lý giám đốc, cuối cùng lại đi làm HR, Nhung hay tự trào phúng bản thân: “Nghề chọn người chứ người có chọn nghề đâu”.
Nhắc đến bài học quý giá nhất có được sau những năm tháng làm việc sát sao cùng người Nhật, Nhung hào hứng kể về triết lý Omotenashi: “Đó là sự tận tâm, là chủ động quan sát và làm những điều cần thiết trước cả khi người khác cất lời yêu cầu. Khi chuyển sang làm HR, mình mang nguyên tinh thần ấy vào công việc. Mình tự nhủ, khách hàng của HR đâu chỉ là đối tác bên ngoài. Từng nhân viên, người quản lý, ban lãnh đạo hay các bạn ứng viên… tất cả đều là khách hàng của mình. Và đã là khách hàng thì mình phải phục vụ họ bằng sự chuyên nghiệp và tận tâm nhất.”
Lùi lại phía sau để không một ai bị bỏ lại
Năm 2021, giữa bối cảnh đại dịch Covid-19 và nền kinh tế nhiều biến động, cô rời vùng an toàn để cùng những người đồng hành sáng lập nên SabiTech. Làm việc ở một startup, vừa là co-founder vừa đảm nhận vị trí quản lý nhân sự, ranh giới giữa việc của mình và việc của công ty bị xóa nhòa. Với tâm thế “việc chưa biết thì tối về học, sáng mai mang ra làm”, Nhung cứ thế lăn xả vào công việc. Thời điểm nhận ra mình đã chính thức bước lên vị trí quản lý, cô bồi hồi nhớ lại: “Thật ra không có một cột mốc nào quá to tát đâu. Mình nhận ra bản thân đã làm sếp vào đúng cái ngày mà mọi người xung quanh bắt đầu quay sang hỏi: ‘Chị ơi, giờ phải làm thế nào?’. Khoảnh khắc nghe câu hỏi đó, mình chợt hiểu ra: À, từ nay mình không chỉ lo cho mỗi phần việc cá nhân nữa rồi, mình bắt đầu phải chịu trách nhiệm cho cả một tập thể.”
Ngày trước, cô gái ấy từng nghĩ leader là người phải biết nhiều nhất, giải quyết được nhiều nhất, lúc nào cũng phải xông lên gánh team. Nhưng qua những trải nghiệm thực tế, tư duy ấy đã hoàn toàn thay đổi. “Càng làm lâu, mình càng hiểu leader không nhất thiết phải là người giỏi nhất phòng. Leader là người đảm bảo cả team có thể cùng nhau đi tiếp. Có những việc team tự gỡ được, hãy để họ tự gỡ. Không phải lúc nào quản lý cũng phải là người đứng đầu kéo mọi người đi. Đôi khi, mình chỉ cần đứng lùi lại phía sau, nhìn xem có ai đang bị bỏ lại không,” Nhung đúc kết.
Trái tim cảm tính giữa thế giới công nghệ
Làm việc trong ngành công nghệ và AI, nơi đòi hỏi tính logic và được mặc định là sân chơi của nam giới, Hồng Nhung tự nhận mình là một người khá cảm tính và bay bổng. Từng lo sợ đó là điểm yếu, nhưng hiện tại, cô lại biến nó thành lợi thế sắc bén nhất trong việc quản trị. Về sự đối lập giữa những con số khô khan và tâm hồn con người, Nhung chia sẻ: “Một hệ thống có thể chạy theo logic nhưng con người thì không. Dữ liệu có thể chỉ ra cho mình thấy một nhân sự đang làm việc kém hiệu quả, nhưng để hiểu được tại sao họ mất động lực hay tại sao nội bộ team lại lục đục, một người quản lý cần nhiều hơn là những con số vô hồn. Mình luôn tin rằng logic sẽ giúp người sếp đưa ra quyết định, nhưng chính cảm xúc mới giúp mình thấu hiểu trọn vẹn con người đứng sau quyết định đó.”
Là mẫu quản lý thiên về hình ảnh “người chị lớn” hơn là “người sếp thét ra lửa”, cô xây dựng một văn hóa cởi mở, nơi nhân viên có thể thoải mái tìm đến sếp để nói: “Chị ơi, em đang gặp vấn đề này”. Cô muốn nhân sự của mình sợ làm sai, chứ không bao giờ phải sợ nói thật. Thế nhưng, “người chị lớn” không đồng nghĩa với sự dễ dãi. Trên hành trình làm quản lý, sẽ không thể tránh khỏi những lúc chị buộc phải đưa ra quyết định khó khăn như kỷ luật hay nói lời chia tay với một nhân sự. Với một người trọng tình cảm, đây thực sự là thử thách lớn nhất. Thay vì né tránh hay áy náy, Nhung chọn cách đối thoại thẳng thắn: “Mình có thể đánh giá một bạn không còn phù hợp với công việc hay tổ chức ở thời điểm hiện tại nhưng tuyệt đối không bao giờ được phép phủ nhận giá trị của họ. Suy cho cùng, làm HR chính là học cách làm việc sao cho vừa có một trái tim thấu cảm vừa giữ được những nguyên tắc vững vàng.”
Năng lượng “đu idol” và nguyên tắc sạc pin không chờ đến 0%
Gác lại những bộn bề công việc, nữ HRM của SabiTech ở ngoài đời là một người đam mê xê dịch, yêu âm nhạc và sẵn sàng “đu idol” cuồng nhiệt như bất kỳ bạn trẻ Gen Z nào. Cô nàng hài hước thừa nhận, chính những tháng ngày đu idol đã dạy cho cô bài học về sự kiên trì. Không giữ niềm vui đó cho riêng mình, Nhung mang trọn vẹn nguồn năng lượng tươi trẻ ấy đến văn phòng. Cô chia sẻ về phong cách làm việc của mình: “Với mình, làm lãnh đạo không phải lúc nào cũng căng thẳng hay cứ phải hô hào mọi người ‘hardworking’ liên tục. Quản lý đôi khi chỉ đơn giản là tạo ra một môi trường đủ thoải mái để mọi người được nạp năng lượng và tự do thử sức với những cái mới. Nhiều người hay nói sếp phải là người đi truyền lửa, nhưng mình lại nghĩ leader không nhất thiết lúc nào cũng phải xông xáo làm việc đó. Đôi khi, mình chỉ cần đừng dập tắt ngọn lửa nhiệt huyết của người khác là đủ lắm rồi."
Thế nhưng, dẫu năng lượng có dồi dào đến đâu, làm sếp cũng không tránh khỏi burnout và cô đơn. Những lúc như thế, cô tự xốc lại tinh thần bằng cách tạm bước ra khỏi guồng quay công việc, hòa mình vào một buổi concert, gặp gỡ bạn bè và tự thưởng cho bản thân đặc quyền “không phải giải quyết vấn đề của bất kỳ ai”. Với Nhung, việc nghỉ ngơi luôn đi kèm một quy tắc bất di bất dịch: “Đừng đợi đến lúc cạn pin mới tìm chỗ sạc. Cứ làm đến lúc 0% mới recharge thì hơi muộn.”
Nhìn lại 13 năm với vô số ngã rẽ từ mái nhà FPTU, Hồng Nhung nhận ra điều giúp cô vượt qua những khúc quanh sự nghiệp chính là cái “DNA người FPT” vốn đã ngấm vào máu: sự linh hoạt, tinh thần xông xáo và không sợ làm sai. Mang theo tinh thần ấy, thông điệp lớn nhất mà cô muốn gửi gắm đến những bạn trẻ đang chùn bước trước áp lực làm quản lý: “Sợ cũng được, chẳng ai bắt đầu mà đã biết cách làm sếp cả. Bạn không cần phải sẵn sàng 100% mới dám bắt đầu, vì nhiều khi, chính việc dám dấn thân và bắt đầu mới ép bạn trở nên sẵn sàng. Leader không phải là danh hiệu để chứng minh ta giỏi hơn người khác mà là cơ hội để ta học cách giúp người khác trở nên tốt hơn.”
