Điểm giao nhau rõ nhất giữa võ thuật và công việc là tính bền bỉ
“Mất bao nhiêu thời gian mới nghiện được, bảo bỏ là bỏ thế nào.”
Hơn 15 năm kể từ những buổi tập Vovinam đầu tiên tại Trường Đại học FPT, Vũ Đình Đồng vẫn duy trì một nhịp sống gắn với cả công nghệ và võ thuật. Một bên là công việc của Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển Phần mềm tại Công ty Cổ phần Sphinx, một bên là những buổi tập, những thế hệ võ sinh và hành trình dài với FPT Vovinam Club (FVC). Hai con đường tưởng khác biệt nhưng lại cùng bồi đắp ở Đồng những phẩm chất của người dẫn dắt: kỷ luật, khả năng tổ chức, tinh thần bền bỉ và ý thức tạo điều kiện để người đi sau tiếp tục phát triển.
Vũ Đình Đồng là cựu sinh viên Khoá 5, ngành Công nghệ thông tin, Trường Đại học FPT Hà Nội. Trước vị trí hiện tại tại Sphinx, anh từng có thời gian công tác tại FPT IS. Nếu công nghệ là con đường nghề nghiệp được lựa chọn từ giảng đường, Vovinam lại trở thành một phần bền bỉ đi cùng cuộc sống của Đồng từ thời sinh viên đến hiện tại.
Một mối duyên bắt đầu từ môn học chính khóa
Vũ Đình Đồng biết đến Vovinam không phải từ một kế hoạch dài hạn. Đây vốn là môn học chính tại Trường Đại học FPT, trong khi bản thân đã có sự yêu thích nhất định với võ thuật từ những năm còn học phổ thông.
Năm 2010, Đồng bắt đầu tham gia tập luyện thường xuyên cùng câu lạc bộ. Điều giữ Đồng ở lại sau đó không chỉ nằm ở kỹ thuật hay cảm giác được vận động. Đó còn là sự tận tình của các huấn luyện viên, tình cảm giữa những người cùng tập và bầu không khí của một tập thể mà mỗi người đều có lý do để mong đến buổi tập tiếp theo.
“Để khích lệ đam mê, vun đắp nó và gắn bó được với nó thì không thể thiếu tình cảm, sự tận tình chỉ bảo của các thầy cô huấn luyện viên, cũng như tình cảm, văn hóa, hoạt động của anh em trong câu lạc bộ”, Đồng chia sẻ.
Thời sinh viên, Đồng tham gia khá nhiều hoạt động của trường. Sự hướng ngoại, chủ động khiến anh thường xuất hiện trong các sự kiện, từ hoạt động câu lạc bộ đến những chương trình phong trào.
Biệt danh “Thần Chết Đồng Vũ” cũng ra đời từ một kỷ niệm như vậy. Halloween năm 2010, anh đảm nhận vai Thần Chết. Giọng nói lớn đặc trưng cùng màn hóa trang đủ thuyết phục khiến không ít sinh viên, cán bộ trường bị dọa. Người này kể người kia, rồi cái tên “Thần chết Đồng Vũ” dần trở thành biệt danh được nhiều người nhớ đến.
Nhưng phía sau hình ảnh có phần ồn ào của thời sinh viên là một quá trình thay đổi rõ rệt về trách nhiệm. Từ một thành viên thường xuyên có mặt trên sân tập, Đồng dần được các thầy và các thành viên tin tưởng, sau đó đảm nhận vai trò chủ nhiệm đời thứ ba của FVC.
Khi dẫn dắt không còn đơn giản là đứng trên sân tập
Việc trở thành chủ nhiệm khiến cách cựu sinh viên Vũ Đình Đồng nhìn câu lạc bộ thay đổi.
Trước đó, một thành viên có thể chỉ cần đến đúng giờ, tập luyện và tham gia hoạt động. Người đứng đầu lại phải quan tâm đến nhiều vấn đề hơn: thành viên, điểm danh, quyền lợi, tài chính, sân tập, chất lượng chuyên môn, hoạt động giao lưu và khả năng duy trì câu lạc bộ qua từng thế hệ.
Khó khăn rõ rệt nhất xuất hiện vào khoảng năm 2012, khi hoạt động học tập dần chuyển lên cơ sở Hòa Lạc. Các thành viên cũ bước vào giai đoạn học chuyên ngành, thực tập hoặc tốt nghiệp; địa điểm thay đổi cũng khiến lực lượng tập luyện bị phân tán.
Có thời điểm, số người duy trì tập luyện chưa đến 10.
Khi thành viên ít, câu chuyện tài chính cũng trở thành một bài toán. Khoản đóng góp của mỗi người không nhiều, trong khi vẫn cần sân tập và người hướng dẫn. Đồng từng tính đến khả năng dừng lại, nhưng những người thầy đã chọn một cách khác. Sau giờ giảng dạy tại Hòa Lạc, họ cố gắng quay về để tiếp tục đứng lớp; chuyện sân bãi cũng được cùng nhau xoay xở.
Một lời nhắn của người thầy trong giai đoạn ấy khiến Đồng nhớ lâu: “nếu còn có thể duy trì, hãy duy trì lớp để sau này vẫn còn một chỗ cho mọi người quay về”.
Vậy là câu lạc bộ tiếp tục tồn tại, kể cả trong những buổi tập chỉ có năm, sáu người.
Sau khi đi làm, Đồng bắt đầu có khả năng đầu tư ngược trở lại cho hoạt động tập luyện. Những khoản nhỏ dành cho nước uống, dụng cụ hay hoạt động của thành viên dần được bổ sung. Đến khoảng năm 2018, một đội ngũ hướng dẫn viên mới bắt đầu hình thành. Từ lực lượng ấy, hoạt động tiếp tục được duy trì và từng có giai đoạn thu hút khoảng 70–80 võ sinh.
Điều quan trọng với anh không còn là một câu lạc bộ có bao nhiêu người biết đến mình, mà là có một thế hệ tiếp theo đủ khả năng tiếp tục công việc khi người đi trước lùi lại.
Giá trị của người dẫn dắt nằm ở sự thay đổi của người khác
Trong nhiều thế hệ từng tập luyện cùng mình, Đồng nhớ đặc biệt một võ sinh nhỏ tuổi.
Khi được gia đình đưa đến lớp, cô bé mới hơn 5 tuổi, không thích võ và gần như chỉ tập vì bố yêu cầu. Việc hướng dẫn một học trò không muốn hợp tác tiêu tốn không ít sự kiên nhẫn.
Sau khoảng năm tháng, cuối một buổi tập, khi mọi người đang thu dọn đồ, cô bé quay lại nói: “Thầy ơi, con muốn tập thêm.”
Sự thay đổi còn xuất hiện bên ngoài võ đường. Gia đình chia sẻ rằng cô bé bắt đầu tự giác hơn trong học tập, biết phụ giúp bố mẹ và đặc biệt không còn đánh em như trước.
Đó là một trong những thời điểm giúp Đồng nhìn rõ hơn giá trị của việc huấn luyện. Võ thuật có thể bắt đầu từ một cú đấm, một đòn đá hay một kỹ thuật tự vệ, nhưng điều còn lại lâu hơn có thể là kỷ luật, sự tự giác và cách một người học cách tôn trọng người khác.
Ngay trong lối nghiêm lễ của Vovinam, Đồng nhìn thấy tinh thần yêu mến đồng môn và tôn trọng người đối diện. Với người từng gắn bó lâu năm với sân tập, chuyên môn và võ đạo vì vậy không thể tách rời.
Khi được hỏi muốn các thế hệ sinh viên nhớ đến mình với vai trò nào, Đồng không chọn “người thầy” hay “huấn luyện viên”, mà là “một người anh”.
Sự lựa chọn đó cũng phản ánh cách Đồng nhìn về việc dẫn dắt. Một người có thể cần uy tín và nguyên tắc để tập thể tôn trọng, nhưng cũng cần đủ gần để những người xung quanh sẵn sàng trao đổi, chia sẻ và tìm đến khi gặp vấn đề.
Từ khả năng chuyên môn đến năng lực quản lý
Nếu Vovinam là hành trình kéo dài ngoài giờ làm việc, công nghệ vẫn là con đường nghề nghiệp chính của Đồng.
Sau khi tốt nghiệp ngành Công nghệ thông tin, Đồng bắt đầu từ những vị trí chuyên môn trong lĩnh vực phần mềm, từng công tác tại FPT IS và hiện đảm nhiệm vị trí Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển Phần mềm tại Sphinx.
Đồng không nhìn hành trình ấy như một bước chuyển trực tiếp từ nhân viên lên quản lý. Đó là quá trình tích lũy dần từ chuyên môn, kỹ năng đến khả năng tổ chức con người.
Ngay từ giai đoạn đầu đi làm, mong muốn vẫn có thời gian dành cho các hoạt động bên ngoài khiến anh phải tìm cách xử lý công việc hiệu quả hơn. Thay vì kéo dài công việc sang toàn bộ thời gian cá nhân, anh cố gắng tập trung tối đa trong giờ làm, tìm thêm công nghệ, kỹ thuật và phương pháp để giải quyết vấn đề nhanh và hiệu quả hơn. Những khoảng thời gian buổi tối hoặc cuối tuần lại được dành để học thêm kiến thức cần thiết.
Ở chiều ngược lại, những năm điều hành câu lạc bộ đem đến nhiều trải nghiệm quản lý mà một giáo trình công nghệ khó có thể cung cấp đầy đủ.
Lập kế hoạch, phân chia công việc, tổ chức con người, xử lý những quan điểm khác nhau, xây dựng đội ngũ kế cận hay cùng tập thể đi qua một giai đoạn khó khăn đều dần trở thành những kinh nghiệm có thể chuyển hóa sang môi trường doanh nghiệp.
“Chúng ta không thể đi xa nếu chỉ bước một mình”, Đồng nhìn nhận khi nói về giá trị của việc tham gia các hoạt động tập thể. Cùng một vấn đề, mỗi người có thể đưa ra một cách xử lý khác. Tiếp xúc với nhiều con người đồng nghĩa với việc có thêm cơ hội nhìn lại cách suy nghĩ của chính mình.
Từ khả năng chuyên môn đến năng lực quản lý, mỗi trải nghiệm bổ sung thêm một phần cho chặng đường nghề nghiệp hiện tại.
Kỷ luật không nằm ở một vài lần cố gắng
Với Đồng, một trong những điểm giao nhau rõ nhất giữa võ thuật và công việc là tính bền bỉ.
Một kỹ thuật đẹp không hình thành sau vài lần thực hiện. Người tập phải lặp đi lặp lại một động tác hàng trăm, thậm chí hàng nghìn lần. Bước lên sàn đấu cũng đồng nghĩa với việc phải học cách đối diện với nỗi sợ và ép bản thân nhanh hơn, tốt hơn so với giới hạn trước đó.
Công việc cũng có một logic tương tự.
Một vài lần thức khuya hay những giai đoạn nỗ lực đột biến không thể thay thế cho khả năng duy trì. Muốn phát triển lâu dài, việc cố gắng phải trở thành một phần của nhịp sống chứ không chỉ xuất hiện khi có áp lực.
Đồng từng có những ngày đi làm mệt đến mức chỉ muốn về nghỉ. Chấn thương cũng có lúc khiến bác sĩ khuyên nên bỏ võ. Thế nhưng sau nhiều lần cân nhắc, sân tập vẫn là nơi Đồng tiếp tục quay lại.
“Mất bao nhiêu thời gian mới nghiện được, bảo bỏ là bỏ thế nào.”
Câu nói mang màu sắc vui vẻ, nhưng cũng tóm gọn khá rõ sự bền bỉ đã kéo dài hơn một thập kỷ.
Một thanh xuân không chỉ có giờ lên lớp
Nhìn lại thời sinh viên, điều Đồng nhắc nhiều không phải bảng thành tích. Trường Đại học FPT mang lại nền tảng chuyên môn cho công việc, nhưng những hoạt động ngoài giờ lại góp phần đáng kể vào sự tự tin, khả năng giao tiếp, cách tổ chức công việc và cách ứng xử với những tình huống thực tế.
Đồng từng là người khá ngại đứng trước đám đông. Việc liên tục tham gia hoạt động, câu lạc bộ và những môi trường buộc bản thân phải giao tiếp dần thay đổi điều đó.
Sau nhiều năm đi làm, Đồng càng nhận ra rằng làm tốt một việc là chưa đủ nếu không biết trao đổi, thể hiện giá trị và làm việc cùng người khác. Kiến thức có thể được học trong lớp, còn rất nhiều kỹ năng chỉ hình thành khi thực sự bước vào một tập thể và va chạm với những vấn đề cụ thể.
Đó cũng là điều Đồng muốn gửi đến những sinh viên hiện tại: đừng để quãng thời gian đại học chỉ xoay quanh giờ lên lớp. Hãy chủ động học thêm chuyên môn, tham gia một hoạt động, lựa chọn một môn thể thao hoặc bước vào một cộng đồng giúp bản thân có thêm trải nghiệm.
Không nhất thiết phải là Vovinam. Nhưng với những người từng đi qua FVC, Đồng vẫn có một lời nhắn riêng:
“Đã bao lâu rồi anh em chưa đi tập?”
Bởi sau nhiều năm, sân võ với Đồng vẫn không chỉ là nơi tập luyện. Đó là nơi có kỷ luật, mồ hôi, những mối quan hệ chân thành và những thế hệ tiếp tục truyền cho nhau điều từng được người đi trước trao lại. Có lẽ đó cũng là cách Đồng lựa chọn để dẫn dắt: không giữ mọi thứ ở lại với mình, mà tạo điều kiện để giá trị ấy được tiếp tục sau khi một thế hệ đã bước sang chặng đường khác.
